Atrakcje Malta – język maltański, jego historia i ciekawe zwroty

Malti

Język maltański, z maltańskiego „Malti”, ma fascynującą historię, która odzwierciedla bogatą kulturową mozaikę Malty. Jest to jedyny semicki język urzędowy Unii Europejskiej i jedyny, który rozwinął się z arabskiego wprowadzonego na Maltę w okresie od IX do XII wieku przez arabskich najeźdźców z Afryki Północnej. Co interesujące, język maltański zachował wiele cech charakterystycznych dla arabskiej grupy języków. Równocześnie uległ znacznemu wpływowi języków romańskich, głównie włoskiego i sycylijskiego, a także angielskiego.

Po przejęciu władzy nad wyspami przez Rycerzy Joannitów w 1530 roku, język maltański zaczął ewoluować pod silnym wpływem włoskiego, który stał się językiem urzędowym i kultury. W okresie brytyjskiego panowania (1800-1964), angielski stał się kolejnym ważnym elementem w rozwoju maltańskiego. Dzięki temu maltański jest dzisiaj unikalną mieszanką semickiej gramatyki i słownictwa pochodzącego zarówno z języków semickich, jak i romańskich oraz angielskiego.

Skąd pochodzi język maltański? Historia i wpływy

Współczesny język maltański używany jest przez około pół miliona osób. Nie tylko na Malcie, ale także przez społeczności maltańskie mieszkające za granicą. Jest językiem o żywej tradycji literackiej i medialnej. Maltańskie stacje radiowe i telewizyjne nadają programy w tym języku, a autorzy maltańscy tworzą bogatą literaturę.

Unikalność maltańskiego jako semickiego języka europejskiego sprawia, że jest przedmiotem badań lingwistów i historyków. Jego historia pokazuje, jak język może ewoluować pod wpływem zmieniających się warunków politycznych oraz kontaktów kulturowych. I jak może służyć jako most łączący tak różne tradycje!

Pięć ciekawostek o języku maltańskim

• Maltański jest jedynym oficjalnym językiem semickim Unii Europejskiej i jednym z niewielu semickich języków zapisywanych alfabetem łacińskim. Jego korzenie sięgają arabskiego, który przybył na Maltę wraz z arabskimi podbojami w średniowieczu.

• Na przestrzeni wieków maltański ulegał wpływom wielu innych języków, zwłaszcza włoskiego (a konkretnie sycylijskiego), a także angielskiego. Dzięki temu w słownictwie maltańskim można znaleźć wiele zapożyczeń. Wewnątrz języka maltańskiego istnieją różne dialekty, które mogą różnić się między poszczególnymi regionami Malty. Różnice te są jednak stosunkowo niewielkie i dotyczą głównie wymowy oraz niektórych słów.

• Maltański jest jednym z dwóch oficjalnych języków Malty (obok angielskiego). To oznacza, że jest używany we wszystkich aspektach życia publicznego – od edukacji po media i administrację rządową. Jest obecny w mediach — zarówno w tradycyjnych formach takich jak gazety i książki, jak i w nowoczesnych mediach elektronicznych.

• Chociaż maltański ma semickie korzenie, jest zapisywany za pomocą zmodyfikowanego alfabetu łacińskiego. Alfabet zawiera kilka dodatkowych liter, takich jak Ċ, Ġ, Ħ, ż.

• Na Malcie działa Akademia Języka Maltańskiego (L-Akkademja tal-Malti), której celem jest ochrona, zachowanie i promocja języka maltańskiego. Organizacja ta zajmuje się między innymi standaryzacją ortografii.

Język maltański stanowi ważny element tożsamości narodowej Malty i jest żywym świadectwem bogatej historii oraz kulturowej mozaiki tego wyspiarskiego kraju.

Przydatne zwroty po maltańsku dla turystów

Oto kilka przydatnych zwrotów, które mogą się przydać podczas wizyty na Malcie:

• Witaj / Cześć – “Merħba” (mair-ha-ba)

• Dzień dobry –

• Tak- “Iva” (ee-va)

• Nie – “Le” (leh)

• Proszę – “Jekk jogħġbok” (yekk yoh-jbok)

• Przepraszam – “Skużani” (skoo-zah-nee)

• Jak się masz? – “Kif int?” (keef int)

• Dobrze, dziękuję – “Tajjeb, grazzi” (tie-yeb, grat-tsee)

• Ile to kosztuje? – “Kemm dan?” (kemm dan)

• Dziękuję – “Grazzi” (grat-tsee)

Pamiętaj, że choć maltański jest językiem urzędowym na Malcie, większość mieszkańców mówi biegle po angielsku, więc komunikacja nie powinna stanowić większego problemu. Jednakże próba porozumiewania się w języku maltańskim z pewnością zostanie pozytywnie odebrana przez lokalnych mieszkańców.